ŞehirDosya
Sabah 06.40 vapuru: Bir iskelenin dört saatlik hayatı
Simitçinin tezgâhını açtığı andan öğle kalabalığının dağıldığı saate kadar bir iskelede kaldık. Gişe memuru, martılara ekmek atan emekli öğretmen, her sabah aynı bankta oturan iki terzi: kıyının saatini onlar tutuyor.
Defne ArasŞehir editörü
18 dk okuma
06.10 — Gişe ışığı yanıyor
İskelenin günü vapurdan önce başlıyor. Gişe memuru Hüsnü Bey, otuz bir yıldır aynı kapıyı aynı anahtarla açıyor. Önce turnikelerin ışığını yakıyor, sonra bekleme salonunun pencerelerini aralıyor. “Deniz kokusu içeri girmezse insanlar bekleyemez,” diyor; yarı şaka, yarı ciddi.
Saat altıyı on geçerken iskelede yalnız üç kişi var: Hüsnü Bey, tezgâhını kurmaya çalışan simitçi Recep ve bankın ucunda oturan, elinde ince bir defter tutan bir kadın. Kadının adı Leman Hanım; emekli bir coğrafya öğretmeni. Her sabah buraya gelip vapurların kalkış saatini, rüzgârın yönünü ve iskeleye konan martıların sayısını not ediyor.
06.40 — İlk vapur, ilk kalabalık
İlk vapur yanaştığında iskele bir anda doluyor. Hemşireler, fırın çırakları, sabah vardiyasına yetişmeye çalışan liman işçileri. Herkesin bir yeri var: öndekiler halatın atılmasını bekliyor, arkadakiler çaylarını son bir yudumla bitiriyor.
Simitçi Recep o kalabalığı dakikasıyla tanıyor. “Altı kırk vapurundakiler acelecidir, para üstünü beklemez. Yedi yirmidekiler çay ister, sohbet ister,” diyor. Tezgâhında sabahları yüz yirmi simit oluyor; dokuzda biri bile kalmıyor.
“Bu iskelede saat yoktur; vapur vardır. Biz zamanı halatın sesinden biliriz.”
Galeri · 3 fotoğraf · büyütmek için dokunun
08.15 — Bankın iki terzisi
Saat sekizi çeyrek geçe iki yaşlı adam, her sabah olduğu gibi denize bakan ikinci banka oturuyor. Kardeşler; ikisi de kırk yıl çarşıda terzilik yapmış. Dükkânı kapattıktan sonra sabahları buraya gelmeye başlamışlar. Biri gazete okuyor, öbürü yolcuların ceketlerine bakıyor: “Şu omuz dikişi elde atılmış, bak,” diyor kardeşine.
İskele onlar için bir vitrin. Kimin ceketinin yeni olduğunu, kimin ayakkabısını yeni pençelettiğini fark ediyorlar. Bize göre bu, şehrin en dikkatli gözlemcilerinin oturduğu yer.
10.00 — Öğleye doğru sessizlik
Ondan sonra iskele yavaşlıyor. Turistler geliyor, fotoğraf çekiyor, gidiyor. Leman Hanım defterini kapatıyor: bu sabah otuz yedi martı saymış, rüzgâr poyrazmış. Defterinin ilk sayfası 2014 tarihli. Ona neden yazdığını soruyoruz. “Bir gün biri sorarsa diye,” diyor. “Burası nasıl bir yerdi, diye.”
Bu dosya, o soruya küçük bir cevap. İskeleler yalnızca bir yerden ötekine geçilen yapılar değil; şehrin kendi saatini tutan, yavaş ve sabırlı meydanları.
Yazar
Defne Aras Şehir editörü
İskeleleri, durakları ve semt pazarlarını uzun gözlemle yazıyor. Kadraj’ın kuruluş ekibinde; “Bir Semt, Bir Gün” video serisinin de anlatıcısı.
